3 beste boeken over rouw

De 3 beste boeken over rouw: vind hier een overzicht!

Ik heb zelf op 28 jarige leeftijd mijn partner verloren. Boeken over rouw hebben mij toen veel geholpen.

Tijdens rouwen helpen boeken over rouw om herkenning en erkenning te vinden voor gevoelens en gedragingen die bij het rouwen horen. Er zijn verschillende categorieën boeken over rouw.

Per categorie heb ik een top 3 gemaakt van wat naar mijn idee de beste boeken over rouw zijn.

Algemene boeken over rouw en rouwverwerking

Manu Keirse

1: Helpen bij verlies en verdriet

In dit boek geeft Manu Keirse aan de hand van vele herkenbare voorbeelden boeiend weer dat rouwen niet hetzelfde is als afscheid nemen, maar dat rouwen een proces is van anders leren vasthouden. Door deze voorbeelden wordt een rouwproces en rouwen helder en inzichtelijk. Naast aandacht voor het verlies door de dood, besteedt hij ook aandacht aan andere verliessituaties die vaak onderbelicht blijven, zoals verlies van werk, toekomstperspectief of gezondheid.

Als lezer van dit boek vind je herkenning en erkenning voor je gevoelens. Je krijgt het gevoel niet alleen te zijn en het stelt je gerust dat je op een bepaald moment in staat bent om een stapje verder te zetten in je rouwproces. Hiervoor geeft dit boek veel praktisch toepasbare-  en zinvolle handreikingen.

2: Vingerafdruk van verdriet

Dit boek over rouw gaat over het leven! Het leven van iemand die een dierbare verloren heeft. En het is ook zeer geschikt voor familieleden, vrienden en kennissen die willen steunen in het proces naar een nieuw leven. Dit boek biedt informatie op welke manieren verdriet zich kan uiten en dat die er mogen zijn! Jezelf toestaan dat je je voelt zoals je je voelt, heeft mij erg geholpen in mijn eigen rouwproces. Manu Keirse doet veel recht aan de moeilijkheid van rouw, omdat hij de juiste woorden geeft aan alle gevoelens en gedrag waar je mee te maken krijgt. Daardoor biedt dit boek veel troost. Je zou het kado moeten doen aan iedereen die met het verlies van een partner, broer of zus, kind of vriend te maken heeft.

Johan Maes & Evamaria Jansen

3: Ze zeggen dat het overgaat…

Het boek is geschikt voor mensen die iemand verloren hebben, hun naasten die willen steunen en voor hulpverleners die zich verder willen bekwamen in het vak van rouwbegeleiding. Als rouwende weet je vaak zelf niet wat je overkomt en mijn ervaring is ook dat mensen vaak echt niet weten hoe ze je bij moeten staan, ook al willen ze dit wel.

In dit boek over rouw vind je herkenning en inzichten in emoties en gedrag waarmee je te maken hebt in een rouwproces. Ook legt het boek uit dat rouwen niet perse loslaten betekent, maar dat het een zoekproces is naar een andere manier van vasthouden. Het is een uniek proces en het ontwikkelt zich in de loop van ons leven. Het wordt een onderdeel van jezelf. Ook al draag je het verlies je leven mee, het betekent niet dat je minder gezond of veerkrachtig bent.

Voor hulpverleners, zoals ik zelf ook ben, is dit boek interessant omdat het veel oude modellen en overtuigingen over rouw  en rouwprocessen weerlegt en geeft ook uitleg waarom. Een voorbeeld hiervan zijn overtuigingen over gezonde en ongezonde rouwverwerking.

Rouw na verlies partner

Tim Overdiek

1: Tranen van liefde – Dagboek van een weduwnaar

Dit is een prachtig dagboek van een man en vader van 2 zonen, die het eerste jaar van rouw beschrijft, na het overlijden van zijn dierbare echtgenote Jennifer. Het staat vol met emoties die zo eerlijk beschreven zijn, dat je meteen met Tim Overdiek en zijn jongens meeleeft. Als lezer ervaar je haast zélf alle gevoelens van de schrijver en word je helemaal meegezogen in het rouwproces. Tim Overdiek verwoordt als geen ander hoe je als gezin het eerste jaar na een tragisch overlijden overleeft. Ook nadat het boek uit is, blijft het je nog lang bij. Een absolute aanrader omdat het een zeer leerzame en indringende getuigenis is, maar het biedt mensen die in een soortgelijke situatie verkeren ook veel troost en herkenning.

Karin Kuiper

2: Je mag me altijd bellen – 1001 dagen van rouw

Karin Kuiper is de weduwe van Karel Glastra van Loon. Haar man overleed op 42 jarige leeftijd aan de gevolgen van een hersentumor. Dit boek gaat over 1001 dagen van haar rouw- en herstelproces. Karin verwoordt haar gevoelens en gedachten op een uitstekende manier en het boek leest makkelijk. Je vindt er veel herkenning en begrip voor alle emoties waar je mee worstelt. Het is een fijn boek voor iedereen die een partner verloren heeft, maar het is met name fijn voor jonge weduwen. Immers kom je niet veel leeftijdgenoten tegen die een partner op jonge leeftijd hebben verloren. Dit boek geeft steun, troost, tranen en soms een glimlach om je mond.

Inmiddels zijn er 50.000 (!) exemplaren verkocht en is in maart 2020 een herdruk verschenen.

Femke van der Laan

3: Stad vol ballonnen

In dit boek vertelt Femke van der Laan, de weduwe van de Amsterdamse burgemeester Eberhard van der Laan vertelt in korte stukjes over zichzelf en de kinderen tijdens het eerste jaar na zijn overlijden. Met de woorden die ze gebruikt voel je de liefde van dit gezin, maar ook het verdriet om een dierbare die er niet meer is en hoe zij haar best doet om te overleven. Ik heb dit boek in 1 keer uitgelezen en vond veel emoties en gedrag erg herkenbaar.

Rouw na verlies van een kind

Kitty Vromen

1: Zinvol rouwen

Kitty, moeder van vier volwassen kinderen, vertelt in een intiem autobiografisch verhaal hoe ze het sterven en de dood van haar zoon Robin ervaart en hoe door zijn dood het leven in haar en om haar heen radicaal verandert.  Ze vertelt op indringende wijze dat alle pijnlijke gevoelens een open blik vereisen. Als je je gevoelens toestaat, als je open staat om de pijn te ervaren, brengt je dit een enorme stap verder in zelfkennis en in bewustzijn. Dit boek is geschikt voor iedereen die met rouw en verlies te maken heeft, maar mensen die hun kind verloren hebben of zullen gaan verliezen zullen hier veel herkenning in vinden.

Suzan Hilhorst

2: Sara en Liv

Suzan Hilhorst, tv-verslaggeefster, beschrijft hoe zij haar dochters Sara en Liv kort na hun geboorte verloor aan een zeldzame stofwisselingsziekte. Ze neemt je mee naar een wereld vol angst en vertwijfeling, verdriet en rouw. Ze geeft je een inkijkje in haar moederhart. Ze vertelt op een openhartige manier over haar enorme liefde voor haar dochtertjes, maar ook over de pijn van het moeten loslaten. En ze doet dit op een zeer toegankelijke manier.

A.F.Th. van der Heijden

3: Tonio – Een requimroman

Op eerste Pinksterdag 2010 verloor de schrijver zijn 21-jarige zoon Tonio bij een verkeersongeluk. In deze roman schrijft hij op een prachtige, indringende, ontroerende, aangrijpende manier over de dood van zijn zoon en welke gevoelens die dit teweeg heeft gebracht bij hem en zijn vrouw. Hij probeert het onbegrijpelijke te begrijpen en daarbij een manier te vinden om dit verlies dragelijk te maken. En hoewel het boek over de dood van Tonio gaat, weet de schrijver zijn zoon zo te beschrijven dat je je een levendig beeld vormt van Tonio – en hem mist, zonder hem daadwerkelijk gekend te hebben.

Rouw voor kinderen en jongeren

Sabine Noten

1: Stapeltjesverdriet –  Stilstaan bij wat is –  Een onderzoek naar de invloed van verlies op zeer jonge leeftijd.

In dit boek over rouw laat Sabine Noten zien hoe groot de invloed kan zijn van verlies op zeer jonge leeftijd. Sabine heeft 30 diepte-interviews gedaan met volwassen mannen en vrouwen die als baby of kind (tot en met vier jaar -én nogmaals in hun latere leven – een groot verlies meemaakten. Sabine laat zien wat jonge kinderen nodig hebben bij een verlies en geeft hier richtlijnen voor. Dit boek is niet alleen onmisbaar voor iedereen die met jonge kinderen en hun verlies te maken heeft maar ook voor volwassenen die op jonge leeftijd een ingrijpend verlies ervaren hebben

Daan Westerink

2: Verder zonder jou –  Jongeren over de dood van iemand die ze lief is

In dit boek over rouw komen alleen jongeren aan het woord. Zij kunnen het beste vertellen hoe het is om zo jong een dierbare te verliezen. Het is niet alleen een boek voor jongeren die iemand verloren hebben of gaan verliezen, maar zeker ook voor ouders, vrienden en familie, het onderwijs en de gezondheidszorg. Het boek leest vlot en makkelijk weg. In de verhalen vind je veel herkenning.

Riet Fiddelaers-Jaspers

3. Wie ben ik zonder jou?

Dit boek is bedoeld voor pubers en jongvolwassenen die verder moeten na het verlies van een dierbare. Misschien doe je je wel groter voor dan hoe je je voelt. Of heb je spijt van bijvoorbeeld ruziemaken met je zusje toen ze nog leefde. Wellicht denk jij dat je de enige bent die dit heeft meegemaakt en zich zo voelt. In dit boek lees je hoe andere jongeren worstelen met hun verlies en zul je merken dat er meerdere manieren zijn om er mee om te gaan. Als mensen jou niet goed begrijpen dan kun je vragen of ze dit boek willen lezen. Misschien wordt het dan duidelijker hoe jij je voelt en wat jij nodig hebt.

Rouw na verlies van ouders

Daan Westerink

1: Leven zonder ouders

Als je je ouders verliest betekent dat je onvoorwaardelijke liefde verliest. Het is het definitieve einde van je kind-zijn, hoe de band bij leven ook was! In dit boek komen volwassen zonen en dochters aan het woord. Zij vertellen hoe het was toen zij, op verschillende leeftijden, hun ouder(s) verloren. De verhalen gaan over wat er gebeurd is en welke gevolgen het verlies in hun leven had. In dit boek wordt meteen duidelijk dat iedereen het op zijn eigen manier verwerkt.  Het is een boek om voorop te leggen, zodat je het af en toe nog weer eens pakt. Je krijgt het gevoel dat je niet de enige bent. Je vindt herkenning en erkenning in de verhalen.

Leo Fijen

2: Het jaar dat mijn vader stierf  

Leo Fijen schrijft in een emailwisseling met benedictijn Anselm Grün steeds over wat hij meemaakt in de laatste levensfase en sterven van zijn vader.  Anselm Grün is voor Leo het luisterend oor en het pastorale hart. Thema’s zoals sterven, afscheid nemen, rouwen komen aan bod. Maar ook de relatie tussen vader en zoon, het overlijden van vader kort na de dood van moeder, het (verschil in) het rouwproces met broer en zussen, het afscheid van het ouderlijk huis, het gevoel van wees zijn. Het is een prettig leesbaar boek, met een zachte toon.

Manu Keirse

3: Afscheid van moeder

Dit boek gaat over de persoonlijke ervaringen van Manu Keirse tijdens het ziekbed van zijn moeder en bij haar sterven.
Als iemand die je dierbaar is sterft, overkomt je de meest ingrijpende gebeurtenis in een mensenleven. Er komen herinneringen boven. Je kijkt opnieuw naar je relaties. De relatie met je broer(s) en zus(sen), de relatie tussen kinderen en ouders, de relatie met vrienden en vriendinnen. Al deze relaties krijgen een nieuwe betekenis. Dit boek hielp vele lezers hun gevoelens en ervaringen te ordenen en ze beter te leren begrijpen. Op een zachte manier omgaan met ziekte, afscheid en verlies kan helpen om de dood van je dierbare om te vormen tot iets wat nieuwe levenskracht geeft.

Praten over een naderend afscheid

Barbara Beukering

Je kunt het maar één keer doen.

We gaan allemaal een keer dood. Maar hoe ga jij en je naasten om met een naderend afscheid? De schrijfster heeft ervaren dat de verschillende wijzen waarop haar ouders omgingen met hun afscheid van het leven, ook impact heeft op de nabestaanden. In dit boek combineert zij haar eigen ervaringen met openhartige verhalen van nabestaanden over de dood van hun dierbaren. Daarnaast sprak zij met oncologen, euthanasieartsen, rouwdeskundigen en stervensbegeleiders.  Dit boek is op een luchtige toon geschreven en zal zeker mensen kunnen helpen bij het voorbereiden op het naderende afscheid. Ondanks het onderwerp is het geen triest, maar een juist een mooi en integer boek.

Rouw over verlies van een broer of zus

Minke Weggemans

1: Rouw in de zijlijn – Verhalen van zussen over verlies van een broer of zus.

Als een broer of zus overlijdt, gaat meestal de aandacht uit naar vooral de partner, de kinderen en de ouders. Maar aandacht voor hoe het  jou, als broer of zus emotioneel raakt, wordt nauwelijks gegeven. Minke Weggemans verloor zelf een broer en dit was dit een aanleiding om een boek samen te stellen over rouw van broers en zussen. In dit boek vertelt een aantal vrouwen, in de leeftijd van 26 to 67 jaar, hoe zij met hun verlies en verdriet omgaan en wat voor gevolgen het verlies heeft voor hun leven. Broers en zussen kunnen in dit boek veel (h)erkenning vinden voor hun eigen rouwproces.

2: Broers rouwen ook – Verhalen van broers over verlies van een broer of zus.

Daar waar in ‘Rouw in de zijlijn’  zussen aan het woord gekomen zijn, komen in dit boek de broers aan het woord. Zij zoeken balans in hun leven nadat hun broer of zus overleden is. Ieder verhaal is anders van toon en stijl; het zijn persoonlijke verhalen die aan ons onthuld worden. Hieruit blijkt dat als je een broer of zus verliest, dit je hele gedachten- en gevoelswereld overhoop kan halen. En dat er veel liefde tussen broers en zussen blijft bestaan, ook na het overlijden. In dit boek zul je, als broer, veel van de gedachten, gevoelens en ervaringen die in de verhalen naar voren komen, gaan herkennen.

3: Als je een broer of zus verliest

Als in een gezin een kind overlijdt, gaat de aandacht voornamelijk uit naar het verdriet van de ouders en/of de partner van de overledene. Voor de andere kinderen uit het gezin, de broers of zussen van het kind dat overleden is, wordt in het algemeen weinig aandacht besteed. Het is een vergeten vorm van rouw. In dit boek wordt met verhalen van intussen volwassen broers en zussen, die op jeugdige leeftijd hun broertje of zusje verloren hebben, hierover verteld. Het gaat niet alleen over pijn hoe het gegaan is, maar het gaat ook over hoe deze broers en zussen hun leven weer hebben opgepakt. Indrukwekkend voor iedereen die hiermee te maken krijgt, maar ook zinvol voor mensen van wie de broers en zussen nog leven, omdat je hierdoor (nog) meer waardering gaat krijgen over de bijzondere band die je als broers en zussen met elkaar hebt.

Rouw na zelfdoding

1: Jolien van der Kooij – Wouter de Jonge
‘leven met zelfdoding’, 60 brieven van nabestaanden over hun verdriet en liefde, woede en respect, wanhoop en hoop

Dit boek hoopt antwoord te geven op vragen over wat er met je gebeurt nadat je kind, je partner, je vader of moeder, een broer, zus of hele goede vriend zichzelf om het leven brengt. Er staan zestig brieven in van mannen en vrouwen die in het verleden met zelfdoding van een dierbare te maken hebben gehad die gericht zijn aan een lotgenoot.  Ze hopen lotgenoten te helpen door hun eigen ervaring te delen. Deze brieven gaan over hun verdriet en liefde, woede en respect, wanhoop en hoop. Het geeft een intieme inkijk in het leven en inzicht in alle emoties, kwetsbaarheid, kracht en veerkracht die daarmee gepaard gaan. Het is een boek om steeds weer even ter hand te nemen. Een aanrader voor wie steun zoekt én voor mensen in de omgeving die steunend willen zijn, omdat het handvatten bevat om helpend voor de nabestaanden te kunnen zijn.

Stanneke Lunter

2: Geen pijn geen angst geen leven

Een aangrijpend boek waarin Stanneke, psychiater en moeder van drie kinderen, vertelt over haar gezin en dochter Jitske. Jitske raakt op 16- jarige leeftijd in een diepe depressie. Een opname is onafwendbaar, waarin Jitske zichzelf beschadigt, wacht op passende medicatie en last heeft van suïcidaliteit, Uiteindelijk besluit Jitske zelf een einde aan haar leven te maken.  In het eerste deel vertelt Jitske op een indringende wijze het leven van Jitske, en met name de laatst tien maanden.
In deel 2 blikt Stanneke als psychiater terug. Dit boek is zeer waardevol voor hulpverleners, (huis)artsen, leraren en ouders van jongeren die hun kinderen door suïcide kwijtgeraakt zijn.

Tamara Baars

3: Als jullie dit lezen ben ik dood

Rouw bij mannen

Tim Overdiek en Wim van Lent

Als de man verliest

Iedereen gaat op zijn eigen manier met verlies om. Maar de manier waarop vrouwen met verlies omgaan, verschilt met de wijze waarop mannen rouwen. Vaak heeft dit te maken met de boodschappen die mannen hebben meegekregen vanuit het gezin van herkomst. Daar waar vrouwen geneigd zijn tot praten en delen, is verlies van controle voor een man het meest frustrerend. Menig man valt terug op destructief gedrag en isolement ligt op de loer. In dit boek staan waardevolle lessen en inzichten, gebaseerd op de rijke ervaring die de auteurs hebben met mannen die met verlies zijn geconfronteerd. In het boek worden voorbeelden beschreven van mannen die zich lieten interviewen over dit onderwerp. Het is een toegankelijk boek en zal ‘de man’ aanspreken op zijn emotie zonder zijn ‘man zijn’ aan te tasten.

Rouwboeken voor hulpverleners

Riet Fiddelaers-Jaspers en Sabine Noten

1: Herbergen van verlies – Thuiskomen in het land van rouw

Dit boek is een boek voor rouwbegeleiders. Er wordt veel aandacht besteed aan de invloed van hechting op (latere) rouw. Leven houdt (gebrek aan) liefde in. In het leven leid je ook verliezen en daardoor kunnen allerlei gevoelens gaan opspelen. In het boek wordt in duidelijke bewoordingen uitgelegd hoe onze hersenen en lichaam kunnen reageren op eventuele spanning die verlies kan veroorzaken. Maar met name wordt de wijze waarop de ziel wordt geraakt bij rouw helder uiteengezet. Wat mij meteen aansprak in het boek is de ‘warme’ en erkennende benadering van alle gevoelens en gedragingen die gepaard kunnen gaan als je in de rouw bent. Die warmte uit zich in het woordgebruik wat helder en concreet is, de gedichten en uitspraken die de teksten ondersteunen, de kleuren en tekeningen. Daarnaast eindigt elk hoofdstuk met werkvormen voor de begeleiding, die praktisch toepasbaar zijn.

Riet Fiddelaers-Jaspers

2: Met mijn ziel onder de arm – Tussen welkom heten en afscheid nemen

In dit prachtige boek over rouw staat de verliescirkel centraal. Hiermee worden alle rouwaspecten belicht, maar ook de elementen die de het rouwproces stagneren. Rouw hoort bij het leven en daarom heeft iedereen ermee te maken. Dit boek geeft je handvatten meer over rouw te weten te komen. Wat daarbij helend werkt is mijns inziens het inzicht dat rouw en verdriet verbonden is met liefde en liefhebben. Riet Fiddelaers beschrijft in de juiste bewoordingen de gevoelens die leven in iemand die te maken heeft met verlies. Daarmee vind je in dit boek herkenning en erkenning. Het kan de opening zijn om het verdriet in jezelf toe te laten en daarmee de liefde weer te kunnen laten stromen.

Riet Fiddelaers-Jaspers

3: Een rugzak vol verdriet

Als  jongeren een dierbare verliezen door de dood, dan tonen zij kwetsbaarheid maar ook veerkracht.  De reactie en steun van de omgeving, familie, vrienden, school, collega’s is erg belangrijk. In dit handboek worden handvatten gegeven om jongeren van ca. 12 tot 20 jaar te begeleiden bij verlies en rouw. Zowel praktisch als via achtergrondinformatie. De informatie wordt afgewisseld met persoonlijke teksten waarin jongeren zelf aangeven waar behoefte aan is. Dit boek is heel geschikt voor hulpverleners en opvoeders van jongeren van ca. 12 t/m 20 jaar.

Rouw voor kinderen en jongeren na een echtscheiding

Marsha Pinedo en Petra Vollinga

Aan alle gescheiden ouders – leer kijken door de ogen van je kind

In dit boek komen kinderen zelf aan het woord. Zij vertellen persoonlijke verhalen die iedere ouder zullen raken: wat maken zij mee, wat voelen en denken zij? Deze kinderen openen de ogen van ouders op een indringende manier. Behalve hun persoonlijke ervaringen worden tips, adviezen en oefeningen van deskundigen gegeven waar je meteen iets mee kunt. Dit allemaal met als doel dat je kinderen later kunnen zeggen dat hun ouders goed gescheiden zijn.

Bette Westera

2. Uit elkaar

Bette Westera en Sylvia Weve behandelen met hun gedichten en illustraties op een luchtige en speelse manier het thema echtscheiding.  Ze verbeelden dit thema in brede zin, van de eerste prille verliefdheid tot de fase van scheiding en daarna nieuwe gezinssituaties (die ook voor veel plezier kunnen zorgen).  Soms hoopvol, soms schrijnend, maar altijd gevoelig en origineel – de gedichten weten stuk voor stuk te troosten, te ontroeren en te verrassen. Een troostend, ontroerend en verrassend kinderboek.

In 2020 heeft dit boek De Woutertje Pietertje Prijs voor het beste Nederlandstalige kinderboek gekregen!

Mariska Klein Velderman

3. Als je ouders uit elkaar gaan

Eén op de vijf kinderen in Nederland en België krijgt te maken met de scheiding van hun ouders. Dit praktische werkboek helpt je om te gaan met de scheiding. Hoe voel jij je? Heb je misschien vragen of maak je je zorgen? Dit boek helpt je inzicht te krijgen in jouw situatie en in je gevoelens door denkvragen, oefeningen en het bijhouden van een dagboek. Dit boek geeft informatie over wat er precies gebeurt bij een scheiding en welke rechten je hebt als kind in die situatie. Ook lees je praktische tips en ervaringen van andere kinderen en jongeren die een scheiding hebben meegemaakt.

Rouw voor volwassen na een echtscheiding

Ann van Elsen

Blend

In dit pas nieuwe boek (maart 2020) vertelt Ann Van Elsen over haar ervaring rond scheiden en nieuw samengestelde gezinnen. Als kind en als volwassen vrouw heeft Ann een scheiding doorgemaakt. Zij heeft de periode na een scheiding als een helse tijd ervaren. Ze heeft gelukkig een nieuwe liefde gevonden en is gelukkig met haar warme nest voor haar kinderen en haar ‘ pluszoon’.  Met het schrijven van haar verhaal hoopt Ann mensen te steunen die in soortgelijke situaties zitten. Als gescheiden ouder krijg je te maken met allerlei uitdagingen, zoals op een nette manier scheiden, single zijn, een nieuwe liefde toelaten, de keuze of je wel of niet nog een kind wil. In dit boek vind je tips en herkenbare getuigenissen. Volwassenen en ook jongeren vertellen hoe zij deze ervaring beleefd hebben.

Naast het lezen van boeken over rouw kunnen gesprekken helpen bij rouwverwerking. Zie hier voor mogelijkheden binnen mijn praktijk.