Wat is rouwen?

rouwverwerking

Iedereen maakt ingrijpende gebeurtenissen mee. Hierdoor maakt ook iedereen kennis met het proces van rouw- en verliesverwerking. Dit proces verloopt voor iedereen anders.

Bij rouw- en verliesverwerking denkt men vaak alleen aan processen die zich voordoen na het overlijden van een dierbare. Hoewel dit een heftige vorm van rouw kan zijn, bestaan er meer vormen waarbij rouw en verlies ervaren wordt.

Het leven zelf kan voor veel verliezen zorgen. Het ene verlies kunnen we bevatten, het andere is zo indringend dat het een diepe verwonding aanbrengt. Je kunt hierbij denken aan o.a. het verlies van werk, relatie, huwelijk, vriendschappen en gezondheid. Ook een kinderwens die komt te vervallen geeft gevoelens van rouw. Behaalde mijlpalen in het leven kunnen ook tot rouw leiden; kinderen die het ouderlijk huis verlaten om op eigen benen te gaan staan en met pensioen gaan kunnen voor veel leegte zorgen.

Rouw kost tijd. Tijd waarin de rouwenden hun leven opnieuw moeten inrichten. Maar ook tijd die nodig is om bij te komen na een intensieve en emotionele periode die vooraf gegaan kan zijn aan het verlies dat je nu moet dragen.

Rouwen kan verwarrend zijn. Bijvoorbeeld doordat er sprake kan zijn van opluchting terwijl je iets verloren hebt wat je eigenlijk het liefst had willen behouden. Rouwen is dan ook meer een proces van aanpassen aan een nieuwe situatie waar je niet zelf voor gekozen hebt. Rouw legt beslag op je leven, het is niet even stop te zetten omdat je andere dingen te doen hebt. Het is er en zit in iedere vezel van je wezenlijke zelf.

Rouwverwerking is een proces

Als je iemand verliest die erg belangrijk voor je is, dan verandert naar je gevoel alles in je leven. Niets lijkt meer hetzelfde. Je merkt dat wat je eerst belangrijk vond nu vaak van ondergeschikt belang is. Dat is een indringende ervaring omdat het meestal ook betekent dat je niet meer op dezelfde golflengte zit als de mensen om je heen. Rouwen kun je zien als een proces om je aan te passen aan die totaal veranderde situatie. Dat valt niet mee, het is een zware taak.

Rouwverwerking is geen ziekte, het is de normale aanpassing aan een verlies. Je staat voor de taak je verwachtingen, je heden en toekomst aan te passen aan de nieuwe situatie waarin die ander er niet meer zal zijn.

Je kunt rouw zien als het totaal van gevoelens, gedachten en gedrag dat ontstaat ten gevolge van het permanent missen van iets of iemand die je dierbaar was. Dit kan ook je relatie met iemand anders dan degene die je verloren hebt beïnvloeden, je contacten met anderen, je toekomstverwachting of je wensen.

Pijn zijn en pijn hebben

Met rouwen strijd je om de pijn en het verdriet te boven te komen. In het begin ben je de pijn en beheerst het je leven. Na verloop van tijd verandert pijn zijn in pijn hebben. En tegelijkertijd worstel je om je leven weer op gang te krijgen.

De wereld leer je opnieuw kennen. Er heeft zich een nieuwe wending in je leven voorgedaan. Je kent de periode van vóór en ná: je staat voor de taak betekenis aan het verlies te geven en te zorgen voor de voortgang van je eigen leven.

rouwverwerking

Fasen van rouw

De gevoelens die bij rouw voorkomen zijn divers en vaak onvoorspelbaar. Soms intens verdrietig, soms verdoofd, dan weer schuldig. Ook het gevoel in de steek gelaten te zijn en boosheid komen vaak voor.

Hoewel iedereen op zijn eigen manier en in zijn eigen tempo rouwt, zijn er ook overeenkomsten. In een rouwproces zijn de volgende onderdelen te herkennen.

Als je een dierbare verliest zul je allereerst moeten aanvaarden dat het verlies de realiteit is. Dat die persoon niet meer terug zal komen. Dit besef van onomkeerbaarheid is nodig om de pijn van het gemis te kunnen voelen.

Daarna probeer je je aan te passen aan de veranderde omstandigheden. Hoe kunt je de draad van het leven voorzichtig weer oppakken? Op verschillende punten in dit proces kun je het gevoel hebben dat je vastloopt.

Klachten die veel voorkomen bij rouw zijn verdriet en een gevoel van eenzaamheid. Je voelt je somber en je ziet op tegen de toekomst. Ook zijn er gevoelens van lusteloosheid en vermoeidheid. Je hebt minder plezier in het leven. Als je iets ziet of hoort wat met het verlies te maken heeft, roept dat heftige emoties bij je op. Je droomt erover.

Ook merken mensen dat ze sneller prikkelbaar zijn. Slaap- en concentratieproblemen of juist overactief gedrag komen veel voor.

Rouw op rouw situaties:

Rouw gaat door, 24 uur per dag en soms wel jarenlang. Naast bovenstaande kenmerken kunnen ook de seksuele behoeften en de behoeften aan sociale contacten veranderen. Deze behoefteverandering kan voor de partner of omgeving verwarrend zijn waardoor andere spanningen worden opgebouwd die opnieuw tot verliessituaties kunnen leiden. Daarom is het niet ongebruikelijk dat men spreekt van “rouw-op-rouw-situaties” waardoor een rouwproces uitzichtloos lijkt.

Wat is gestagneerde of uitgestelde rouw?

Blijf je maar intens verdrietig? Voelt het alsof het leven geen zin meer heeft zonder je dierbare? Heb je het gevoel dat je niet verder komt?  Soms verloopt de verwerking van een verlies te moeizaam of merk je dat je vastloopt. Dan kan er sprake zijn van gestagneerde rouw.

Je lijkt maar te blijven hangen in het niet te kunnen accepteren dat die dierbare er echt niet meer is. Je voelt je verdoofd of je gaat juist je gevoel uit de weg door bijvoorbeeld meer alcohol te drinken of te vluchten in je werk. Wat ook kan voorkomen is dat je juist niet loskomt van het intense verdriet, dat het je niet lukt om je aan het leven zonder die belangrijke andere aan te passen. Je kan de draad van het leven maar niet oppakken, omdat je niet kunt loskomen van het verleden.

Kenmerken die wijzen op uitgestelde rouw:

  • Voortdurend gevoel van somberheid, uitgeput en angstig zijn
  • Last van concentratieverlies, lichamelijke klachten en veranderende eetlust
  • Voortdurende gedachten aan de overledene of bewust blokkering hiervan
  • Veel bezig zijn met de dood
  • Gevoelens van schuld, waardeloos zijn of schaamte, of gevoelloos zijn

Contact

Wil je meer weten over wat ik je te bieden heb? Ga dan naar mijn contactpagina en neem contact met me op via het contactformulier of het telefoonnummer, welke je beide daar kunt vinden.